SCNET · Kurumsal BT · Ankara, Türkiye

Sanal Çekirdek

Hızlanan karar, sahipsiz karar olmamalı.

Otonom karar desteği, tekrarlı kararları hızlandırır: hangi talep önceliklenir, hangi stok yenilenir, hangi olay hangi ekibe gider. Sanal Çekirdek bu hızın sorumluluğu bulanıklaştırmasını engeller.

Bir kararın otomatik verilmesi, o kararın sahipsiz olması demek değildir. Yetki sınırı, itiraz yolu ve kayıt olmadan hız bir risktir.

Yetki sınırı ve devir noktası

Sistemin hangi aralıkta kendi karar vereceği sayıyla yazılır. Sınırın dışına çıkan durum insana devredilir; devir sessizce değil, gerekçesiyle birlikte yapılır.

  • Sınır tutar, risk ve etki büyüklüğüyle tanımlanır
  • Devir gerekçesi karar kaydına yazılır
  • Sınır aşımı sıklığı ayrı izlenir
  • Sınır, ölçüm sonucuna göre gözden geçirilir

Karar kaydı ve izlenebilirlik

Her otomatik karar, hangi girdilerle ve hangi kuralla verildiği yazılarak saklanır. Sonradan sorulduğunda «sistem böyle dedi» yeterli bir açıklama değildir; girdi ve gerekçe geri getirilebilmelidir.

  • Girdi kümesi karar anındaki hâliyle saklanır
  • Kural veya model sürümü kayda eklenir
  • Karar sonradan yeniden üretilebilir
  • Kayıtlar denetim ve itiraz süreçlerini besler

İtiraz ve geri bildirim

Yanlış kararın düzeltilebilmesi, sistemin güvenilirliğinin parçasıdır. İtiraz yolu açık olmalı ve her itiraz sistemin bir sonraki sürümüne girdi olmalıdır.

  • İtiraz yolu kullanıcıya görünür yerdedir
  • İtiraz sonucu başvurana bildirilir
  • İtirazlar desen olarak incelenir
  • Yinelenen itiraz kuralın gözden geçirilmesini tetikler

Kademeli yetkilendirme

Sistem ilk gün tam yetkiyle çalıştırılmaz. Önce öneri üretir, insan kararı ile karşılaştırılır; uyum belirli bir düzeye ulaştığında dar bir aralıkta otonom çalışmaya geçirilir.

  • Gölge dönemde öneri ile insan kararı karşılaştırılır
  • Otonom aralık dar başlar, ölçümle genişler
  • Geri alma yolu her aşamada açıktır
  • Genişleme kararı yazılı ölçüte bağlanır

Nasıl çalışırız

  1. Kararı, sıklığını ve sahibini tanımlayın
  2. Yetki sınırını sayıyla yazın
  3. Gölge dönemde öneriyi insanla karşılaştırın
  4. Dar aralıkta otonom çalışmaya geçin
  5. İtiraz ve ölçümle aralığı gözden geçirin

Başarı nasıl ölçülür

  • Otonom kararların tamamı geri izlenebiliyor
  • İnsan devri gerekçesiyle birlikte kaydediliyor
  • İtiraz oranı düşüyor, itirazlar sonuçlanıyor
  • Otonom aralık ölçüme dayanarak genişliyor

Sık sorulan sorular

Ajan tabanlı mimariyle aynı şey mi?

Ajan mimarisi bunun bir kurulma biçimidir; mimariyi Otonom Ajan Mimarileri sayfasında ele alıyoruz. Bu sayfa kararın kendisiyle, sorumluluk ve itirazla ilgilidir.

Hangi kararlar otonom bırakılabilir?

Etkisi sınırlı, geri alınabilir ve sık tekrarlanan kararlar. Geri alınamayan ya da kişiyi doğrudan etkileyen kararlarda insan onayı korunur.

Sorumluluk kimde olur?

Kurumda. Sistem karar üretir, sorumluluk devredilmez; bu yüzden yetki sınırı, kayıt ve itiraz yolu sistemin zorunlu parçalarıdır.

Hangi kararı hızlandırmak istediğinizi söyleyin; yetki sınırını ve itiraz yolunu birlikte yazalım.

Hızlandırılacak kararı seçin